Kerk voor stadshart van start

door onze redacteur Gerard ter Horst

De reguliere kerkdiensten zijn afgeschaft, de naam is veranderd en de locatie gewijzigd. In rap tempo voltrekt zich een herplantingsproces in de vrijgemaakt-gereformeerde kerk van Amstelveen. Dat levert ook spanningen op.

AMSTELVEEN - Het is heel snel gegaan, erkent ds. Tim Vreugdenhil, tot voor kort voorganger van de Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) van Amstelveen. Afgelopen zomer uitte hij zijn ideeën over het herplanten van de tot zestig leden geslonken gemeente, maar concreet waren ze nog niet. Nu ligt er een ambitieus plan om in 2007 een gemeente van 250 leden te hebben. Er moet de komende twee jaar een budget van 100.000 euro per jaar bijeen worden gesprokkeld, er wordt een tweede predikant beroepen en de bestaande gemeente - inclusief de kerkdiensten - is feitelijk opgeheven.

Onder de vlag van de kerkenraad van de vrijgemaakt-gereformeerde kerk in Amsterdam-Zuidwest - en met goedkeuring van de classis Amsterdam-Leiden - treedt Vreugdenhil morgen aan als 'herplanter' van de Stadshartkerk, die iedere zondagavond om zeven uur een dienst gaat beleggen. Hoe het uitpakt, Vreugdenhil weet het niet. ,,Normaal gesproken neem je hier de tijd voor. Maar ik was al predikant. Alles wat ik na augustus gedaan heb was dat ik heb gebeden en steevast mijn verhaal heb verteld.''

De gebeurtenissen volgden elkaar daarna snel op, schetst de predikant. Een tweede predikant stelde zich beschikbaar voor het werk, deze wordt in de loop van volgend jaar beroepen. Een zaal in het Congrescentrum in het stadshart van Amstelveen kwam beschikbaar. En er ontstond contact met zakenmensen, die een goed financieel beleid op poten hebben gezet, wat resulteert in een budget van 100.000 euro per jaar. Er is een team van zo'n 35 mensen - voor een groot deel van buiten de eigen gemeente - dat om Vreugdenhil heen staat. Op 31 oktober werd de laatste dienst van de oude gemeente gehouden.

Overvallen

De snelle ontwikkelingen hebben spanning teweeggebracht onder de zestig leden. Scriba Agaath Brugman schat dat twintig van hen naar het congrescentrum komen. De rest is uitgewaaierd naar de kerken van Hoofddorp en Amsterdam-Zuidwest, naar de 'nieuwe vrijgemaakten', naar de Nederlands-Gereformeerde Kerk in Amstelveen of de Christelijke Gereformeerde Kerk in Aalsmeer. Ze is enthousiast over de nieuwe plannen, maar voelt de pijn van de breuk. ,,Voor driekwart ben ik een positief kerklid dat nu voor de nieuwe plannen gaat. Voor een kwart voel ik heimwee naar ons 'oude kerkje' dat klein en veilig was, en dat ik mis. In al die tijd hebben we wel een band met elkaar opgebouwd.''

Dat tweederde van de gemeenteleden niet meegaat in de nieuwe plannen schrijft ze vooral toe aan het besluit om de (traditionele) morgendienst te laten vallen. Aanvankelijk was het wel de bedoeling dat die zou blijven bestaan, maar het zou te veel extra werk leggen op de toch al bijna-overbelaste schouders van de organiserende groep, zo was de redenering. Brugman betreurt de onderlinge meningsverschillen ten zeerste, ook omdat er moeilijk over te praten is. ,,Wat mij verschrikkelijk pijn doet, is dat we er niet samen de schouders onder zetten.''

Uit reacties van gemeenteleden blijkt dat ze zich overvallen voelen door de snelle besluiten, die vaak buiten hen om en zonder veel inspraak genomen zijn, zo valt te vernemen. Iepy Oostenbrug zegt grote moeite te hebben met de veranderingen, waar volgens haar onzorgvuldige besluitvorming aan ten grondslag ligt. Dat de kerkdiensten zijn stopgezet en de gemeente feitelijk is opgeheven, heeft haar en haar man diepgeraakt. ,,Wij zijn niet star, we zijn niet tegen veranderingen, maar wij voelen ons wel in die hoek gezet.'' Volgens Oostenbrug waren de plannen op zich best goed, maar zijn ze te snel en zonder goed overleg doorgevoerd. ,,Had rustig aangedaan, had het goed uitgelegd, had hoor en wederhoor toegepast'', reageert ze. Het echtpaar heeft bezwaar aangetekend bij de classis Amsterdam-Leiden omdat altijd is toegezegd dat de gemeente van Amstelveen zelfstandig zou blijven, en kerkt nu in Hoofddorp. ,,We bewandelen de kerkelijke weg.'' Grootste bezwaar van haar is dat dit volgens haar niet de manier is hoe gemeenteleden met elkaar om horen te gaan. ,,Het gaat ons aan het hart dat nu mensen in de kou blijven staan.''

Gemeentelid Sylvia Schievink weet van de kritiek en begrijpt deze, al stemt ze er zelf niet mee in. Ze is huiskringleider van een groep ouderen, en voert gesprekken met leden die niet meegaan in de plannen. ,,Mensen hebben hun leven lang kerkdiensten gehad om halftien en halfvijf, en dat raken ze nu kwijt. Er is een stuk boosheid en verdriet bij hen.'' Zelf vindt ze het goed dat er meer aandacht voor buitenkerkelijken en jongeren komt.

Ook in de relatie met de Nederlands-gereformeerden is spanning ontstaan. Beide kerken werken samen in het catechesewerk en de Alphacursus. Ook lag er het plan om als gemeenten samen te gaan. Dat plan is doorkruist door de nieuwe koers van de vrijgemaakt-gereformeerden. In het kerkblad spreekt ds. Jaap Dekker daar ,,enige teleurstelling'' over uit. De NGK had aangeboden om samen missionaire middagdiensten te beleggen, maar de vrijgemaakte kerkenraad van Amsterdam-Zuidwest - waar Amstelveen nu onder valt - zag dit niet zitten, uit vrees een lange kerkelijke weg te moeten bewandelen.

Reddingspoging

Het hoge tempo van plannen maken en uitwerken ging ten koste van de communicatie met eigen gemeenteleden én de Nederlands Gereformeerde Kerk, erkent Vreugdenhil. Bovendien hecht hij niet langer aan het samenvoegen van de twee gemeenten, maar aan het versterken van de afzonderlijke gemeenten. ,,Ik ben dus van visie veranderd en vind nu dat Amstelveen tien gereformeerde kerken nodig heeft. Daarmee vraag ik wel wat van de mensen, en dat heeft tijd nodig.'' Hij voelt zich tekortgeschoten tegenover de eigen gemeente en NGK, maar rechtvaardigt toch ook de snelle besluitvorming. ,,Dit is een reddingspoging, we dreigden met man en muis te vergaan.'' En: ,,Als we niets doen, verdwijnen we. Het lijkt wel of je overal tempo mag maken, behalve in de kerk.''

Heeft hij als predikant niet als primaire taak voor de eigen gemeenteleden te zorgen? ,,Mijn eerste verantwoordelijkheid ligt bij mijn taak als voorganger, de roeping van God. De kerk is geen democratie, en waar het wel democratisch fungeert, leidt het vaak tot weinig. Over kerkelijke kernbeslissingen leert de Bijbel voldoende. De kerk is niet van ons. Niet wat 'ik vind' of 'ik voel' is doorslaggevend, maar de opdracht van haar hoofd Jezus Christus.'' Daar leidt de predikant uit af kerk voor de stad Amstelveen te willen zijn.

Morgen volgt de eerste dienst van de Stadshartkerk in het plaatselijke congrescentrum. Vreugdenhil zet in op een goede preek en goede muziek. In dit geval met een band, maar dat kan variëren, laat hij weten. Of Amstelveen erop zit te wachten? ,,Als we het niet proberen, zullen we dat nooit te weten komen.''

Nederlands Dagblad, 27-11-2004 (bron)